De vakantie komt eraan. Misschien kijk je er enorm naar uit, maar voel je ook wat onrust. Want hoe blijf je gezond in balans tijdens de vakantie als je uit je ritme bent, vaker uit eten gaat en overal lekkere verleidingen tegenkomt?
Laat ik meteen beginnen met het belangrijkste: vakantie is niet bedoeld om perfect te eten. Vakantie is bedoeld om op te laden, te genieten en los te komen van de dagelijkse drukte. Gezond in balans tijdens de vakantie betekent dus niet dat je alles moet laten staan. Het betekent dat je keuzes maakt waar je lijf én je hoofd blij van worden. Dus geen streng dieet voor vertrek. Geen verboden lijstjes op vakantie. En ook geen schuldgevoel als je geniet van een ijsje, een goed glas wijn of een uitgebreid diner. Wat wél helpt: een paar simpele gewoontes die zorgen dat je lekker in je vel blijft zitten.
Waarom een streng dieet voor de vakantie niet werkt?
Omdat het als een moetje voelt… De zomer komt eraan, de kleding wordt luchtiger en ineens denk je: ik wil nog snel wat kilo’s kwijt. Je besluit strenger te eten, minder te snoepen of misschien zelfs een crashdieet te volgen. Heel begrijpelijk. We willen ons allemaal graag fijn voelen in ons lijf. Zeker als je straks in badkleding loopt of luchtige zomerjurkjes draagt. Maar streng diëten is meestal geen goed idee.
Een dieet voelt vaak als een tijdelijke oplossing. Je houdt je een paar weken aan strakke regels, valt misschien wat af, maar daarna wordt het lastig om vol te houden. Je krijgt honger, je energie daalt en je hoofd is de hele dag bezig met wat wel en niet mag. Je lichaam ziet een streng dieet bovendien niet als “lekker gezond bezig zijn”. Je lijf denkt eerder: help, er is schaarste. Daardoor kan je stofwisseling vertragen en krijg je juist meer trek. Zeker na de vakantie liggen oude patronen dan weer op de loer. Soms komen de kilo’s er zelfs sneller weer bij dan ze eraf gingen.
En misschien nog wel belangrijker: streng diëten kan je relatie met eten verstoren. Eten wordt dan iets waar je bang voor bent. Iets wat “goed” of “fout” is. Terwijl eten juist ook gezellig, voedend en verbindend mag zijn. Gezond in balans tijdens de vakantie begint dus niet met strenger zijn. Het begint met vriendelijker en slimmer kiezen.
Houd een ritme aan dat bij vakantie past.
Thuis heb je waarschijnlijk een redelijk vast ritme. Op vakantie verandert dat. Je staat later op, eet op andere tijden en gaat misschien vaker uit eten. Dat is helemaal prima. Toch helpt het om een zachte structuur aan te houden. Denk aan drie voedzame eetmomenten per dag. Niet omdat het moet, maar omdat je daarmee voorkomt dat je de hele dag door kleine dingen blijft pakken.
Sla liever geen maaltijden over om calorieën te besparen. Dat werkt vaak averechts. Als je overdag te weinig eet, krijg je later veel meer trek. En dan is de kans groter dat je gaat voor snelle keuzes waar je lijf niet echt blij van wordt. Een voedzaam ontbijt of een stevige lunch kan je vakantiedag juist veel rustiger maken. Denk aan yoghurt met noten en fruit, eieren met groente, een goedgevulde salade, volkoren brood met ei of avocado, of een maaltijd met veel groente en voldoende eiwitten. Simpel werkt vaak het best.
Wat zijn bewuste genietmomenten?
Op vakantie is er vaak overal eten. Croissantjes bij het ontbijt. IJsjes op de boulevard. Een borrelplank aan het einde van de middag.
Uit eten in de avond. En misschien nog een toetje, omdat het vakantie is. Daar is niets mis mee. Alleen wordt het minder fijn als alles automatisch gaat. Dan eet je niet meer omdat je er echt van geniet, maar omdat het er nu eenmaal is.
Een mooie vraag is: waar heb ik écht zin in? Als je dol bent op Italiaans ijs, neem dan vooral dat ijsje. Ga zitten, proef het goed en geniet ervan. Maar misschien hoef je dan niet ook nog gedachteloos koekjes bij de koffie, chips voor het eten en een toetje na het diner. Houd extraatjes bijzonder. Niet verboden, maar bewust gekozen. Juist daardoor geniet je er vaak meer van.
Wat zijn gezonde maaltijden die goed vullen.
Veel snacktrek ontstaat niet door gebrek aan discipline, maar doordat je maaltijden te weinig vullen. Een ontbijt met alleen wit brood, jam of een zoet broodje geeft vaak snel weer trek. Je bloedsuiker stijgt snel en daalt daarna ook weer snel. Dan roept je lijf om nieuwe energie. Probeer daarom bij elke maaltijd iets van eiwitten, vetten en vezels toe te voegen. Dat houdt je langer verzadigd.
Denk aan eieren, Griekse yoghurt, kwark, vis, kip, peulvruchten, tofu, noten, zaden, avocado, olijfolie, groente, fruit en volkoren producten. Ga je uit eten? Kies dan gerust iets lekkers, maar kijk of je bord ook een goede basis heeft. Veel groente, een bron van eiwit en niet alleen maar snelle koolhydraten. Een bord pasta kan heerlijk zijn, maar misschien neem je er een salade bij. Of je kiest vis met groente en deelt een dessert. Balans zit vaak in kleine bijsturingen.
Blijf bewegen zonder dat het als sporten voelt.
Vakantie is een prachtig moment om op een ontspannen manier meer te bewegen. Niet omdat je iets moet verbranden, maar omdat je lijf gemaakt is om te bewegen. Maak een ochtendwandeling langs het strand. Zwem een paar baantjes. Wandel door een stad. Huur fietsen. Speel tennis, badminton of jeu de boules. Loop na het eten nog een rondje. Ga de natuur in.
Beweging hoeft op vakantie niet in een strak sportschema. Juist de kleine dagelijkse beweging maakt verschil. Vaak slaap je beter, heb je meer energie en ervaar je minder snacktrek als je overdag lekker in beweging bent geweest.
Drink jij genoeg water?
Op vakantie drink je vaak ongemerkt minder water. Zeker als het warm is, als je veel onderweg bent of als je vaker koffie, frisdrank of alcohol drinkt. Zet daarom water wat meer op de voorgrond. Begin de dag met een glas water. Neem een flesje mee als je op pad gaat. Drink een glas water voor je gaat eten. En wissel alcohol of frisdrank af met water.
Dit klinkt misschien simpel, maar je lichaam merkt het snel. Hoofdpijn, vermoeidheid en snacktrek kunnen allemaal erger worden als je te weinig drinkt.
Bereid je voor op trek onderweg.
Vakantie betekent reizen, wachten, uitstapjes maken en soms onverwacht lang onderweg zijn. Juist dan ontstaan de bekende “dan neem ik wel snel iets”-momenten. Daarom helpt het om iets bij je te hebben. Denk aan ongezouten noten, fruit, snackgroenten, volkoren crackers of een flesje water.
Niet om streng te doen, maar om te voorkomen dat je met enorme trek bij een tankstation, strandtent of kiosk staat. Want dan kiest bijna niemand voor de meest voedzame optie. Dat is geen zwakte. Dat is gewoon je hongerige brein.
Laat schuldgevoel thuis.
Misschien wel de belangrijkste tip: neem geen schuldgevoel mee in je koffer. Heb je een dag meer gegeten dan je van plan was? Prima. Pak de volgende dag je normale ritme weer op. Heb je een ijsje gegeten? Geniet ervan. Heb je een avond uitgebreid getafeld? Mooi. Dat is ook leven.
Gezond in balans tijdens de vakantie betekent dat je niet doorslaat in alles laten gaan, maar ook niet in controle. Je zoekt het midden. Je luistert naar je lijf. Je kiest bewust. En je blijft mild. Vakantie is geen test. Het is een periode om op te laden. En juist als je goed voor jezelf blijft zorgen, kom je vaak uitgeruster thuis.
Wil je ook na je vakantie verder bouwen aan een gezonde leefstijl? In het online leefstijlprogramma leer je stap voor stap meer over voeding, beweging, slaap, ontspanning, zingeving en verbinding. Niet vanuit strengheid, maar vanuit wat echt vol te houden is. Bekijk het programma via: https://doktertamara.nl/leefstijlprogramma/
