De vakantieperiode klinkt ontspannen. Toch kan het juist extra druk voelen als iedereen thuis is.
Je normale ritme valt weg, het huis wordt rommeliger en er zijn meer prikkels. Ondertussen wil je het voor iedereen gezellig maken. Voor je het weet ben jij vooral aan het regelen, opruimen en schakelen.
Dat betekent niet dat je niet kunt genieten. Je brein en lichaam moeten simpelweg wennen aan verandering en minder structuur. Met kleine aanpassingen kun je ook in een drukke periode beter voor je mentale welzijn zorgen.
Waarom ontspannen als iedereen vrij is zo moeilijk kan zijn
Een vast ritme geeft je brein houvast. Tijdens een vakantie valt die structuur vaak weg. Je staat later op, eet op andere tijden en er zijn meer mensen en prikkels in huis.
Daardoor moet je vaker schakelen. Wat gaan we doen? Wie blijft er eten? Waar liggen de handdoeken? Los zijn dat kleine vragen, maar samen kunnen ze zorgen voor een vol hoofd.
Je stresssysteem kun je zien als een gaspedaal en een rempedaal. Door drukte en onverwachte veranderingen trap je sneller op het gas. Juist daarom helpen korte rustmomenten. Je hoeft niet te wachten op een heel uur stilte. Even bewust ademhalen, naar buiten stappen of rustig een kop thee drinken kan al verschil maken.
Laat het idee van de perfecte vakantie los
Een gezellige vakantie hoeft niet de hele dag gezellig te zijn.
Er mogen kinderen zijn die zich vervelen. Er mag een stapel was liggen. Juist het beeld van hoe een vakantie zou moeten zijn, kan veel spanning veroorzaken. Je vergelijkt de werkelijkheid met een ideaalplaatje. Vervolgens voelt een gewone rommelige dag al snel als mislukt.
Probeer jezelf eens af te vragen: ” Wat hebben we vandaag werkelijk nodig?”
Misschien dat samen thuis lunchen en een middagje niks doen precies is wat je nodig hebt.
Houd wat ritme in je dag
Je hoeft in de vakantie geen strak schema te volgen. Een beetje regelmaat kan wel helpen om meer rust te ervaren.
Kies daarom twee of drie vaste punten. Denk aan:
ongeveer hetzelfde moment van opstaan;
samen ontbijten of lunchen;
dagelijks een kort rondje wandelen;
een vast rustmoment na de lunch;
een herkenbare avondroutine.
Je brein weet met een paar vaste momenten in je dag beter waar het aan toe is en hoef jij minder beslissingen te nemen.
Ontspannen in de vakantie begint vaak met minder kiezen
Veel mensen denken dat vrijheid betekent dat alles kan. Dat klinkt fijn, maar iedere keuze vraagt ook energie.
Wat eten we? Waar gaan we heen? Wie gaat mee? Hoe laat vertrekken we?
Maak het jezelf daarom makkelijker. Spreek bijvoorbeeld af dat je om de dag iets onderneemt. Maak een lijstje met drie mogelijke uitjes, in plaats van iedere ochtend opnieuw het hele internet door te zoeken.
Niet alles hoeft spontaan. Een beetje voorspelbaarheid kan juist voor meer vrijheid zorgen.
Plan tijd waarin niemand iets van je nodig heeft
Veel mensen zijn gewend om goed voor anderen te zorgen. Zodra iedereen vrij is, neemt die zorg vaak alleen maar toe. Je bent niet alleen ouder, partner of oma, maar ook activiteitenbegeleider, kok en planner.
Toch kun je pas goed voor anderen blijven zorgen wanneer je ook aandacht hebt voor jezelf. Dat is niet egoïstisch. Het is noodzakelijk.
Maak daarom duidelijke afspraken over een dagelijks moment waarop jij niet beschikbaar bent. Dat hoeft geen halve dag te zijn. Twintig minuten kan al verschil maken.
Ga alleen wandelen. Lees een paar bladzijden. Drink rustig koffie in de tuin. Ga even liggen zonder je telefoon. Kies iets waardoor je niet opnieuw informatie hoeft te verwerken.
Maak rust kleiner en haalbaarder
Ontspanning hoeft geen lange meditatie of yogasessie te zijn. Juist kleine momenten helpen vaak beter.
Denk aan een paar rustige ademhalingen, even naar buiten kijken, zonder telefoon een kop thee drinken of kort gaan liggen. Kies iets wat bij jou past en geen extra verplichting voelt.
Merk je dat de drukte oploopt? Stop dan even en haal een paar keer rustig adem. Zo geef je je lichaam een seintje om te ontspannen.
Wil je meer tips om rust in je hoofd te krijgen? Kijk dan hier: https://doktertamara.nl/rust-in-je-hoofd-stress/
Spreek verwachtingen hardop uit
Veel vakantiespanning ontstaat doordat je wel iets verwacht, maar het niet uitspreekt.
Wacht niet tot je ontploft. Bespreek vooraf wat je nodig hebt.
Zeg bijvoorbeeld:
“Vanmiddag wil ik een halfuur alleen wandelen.”
“Ik wil niet iedere dag bedenken wat we gaan eten. Laten we dat verdelen.”
“Ik merk dat ik onrustig word van alle spullen. Willen jullie vanavond even mee opruimen?”
Grenzen aangeven voelt soms lastig, maar voorkomt dat irritaties zich opstapelen.
Jouw eenvoudige vakantieplan
Wil je deze vakantie beter voor jezelf zorgen? Houd het dan overzichtelijk:
Plan dagelijks een kort moment voor jezelf.
Spreek taken en verwachtingen uit.
Houd één plek in huis bewust rustig.
Beweeg iedere dag een beetje.
Leg je telefoon ’s avonds eerder weg.
Verwacht geen perfecte ontspanning.
Je hoeft niet volledig zen te zijn om goed voor je mentale welzijn te zorgen. Het gaat erom dat je gedurende de dag kleine momenten creëert waarop je niet hoeft te regelen, reageren of zorgen.
En misschien is dat wel de belangrijkste vakantieles: je hoeft niet te wachten tot het stil is om rust te ervaren. Je mag midden in de drukte af en toe even op je eigen rempedaal trappen.
Kleine stappen die ook na de vakantie blijven werken
De vakantie maakt vaak zichtbaar waar je in het dagelijks leven al tegenaan loopt. Misschien neem je te weinig tijd voor jezelf. Mogelijk vind je het lastig om hulp te vragen of grenzen aan te geven. Zie dat niet als falen. Zie het als informatie.
Binnen het online leefstijlprogramma werk je stap voor stap aan voeding, beweging, ontspanning, slaap, verbinding en zingeving. Je hoeft dus niet alles tegelijk te veranderen. Je onderzoekt wat bij jou past en hoe je gezonde gewoontes op een haalbare manier kunt vasthouden.
Begin vandaag met één klein rustmoment. Niet omdat het moet, maar omdat jij ook onderdeel bent van het gezin waarvoor je zo goed probeert te zorgen.
Wil je ook werken aan rust en regelmaat? Meld je hier aan voor ons Online Leefstijlprogramma.
