Iedereen voelt zich weleens somber. Soms komt dat door slecht nieuws, stress of een paar slechte nachten. Vaak trekt dat gevoel vanzelf weer weg. Maar wat als het langer duurt? Dan kun je je afvragen: ben ik gewoon somber, heb ik een winterdip of is er misschien sprake van een depressie?
De klachten kunnen op elkaar lijken. Toch zijn er belangrijke verschillen.
Wat is gewone somberheid?
Gewone somberheid hoort bij het leven. Je voelt je misschien een paar dagen minder goed, hebt minder energie of piekert wat meer.
Toch kun je vaak nog genieten van fijne momenten. Je kunt lachen, zin hebben in een gesprek of plezier beleven aan iets wat je graag doet.
Bij gewone somberheid nemen de klachten meestal vanzelf weer af. Rust, praten met iemand, bewegen en voldoende slapen kunnen helpen.
Wat is een winterdip?
Een winterdip ontstaat vooral in de donkere maanden. Minder daglicht kan invloed hebben op je biologische klok. Daardoor kun je je vermoeider en somberder voelen.
Je kunt bijvoorbeeld merken dat je:
- moeilijker uit bed komt;
- meer slaap nodig hebt;
- minder energie hebt;
- minder zin hebt om af te spreken;
- sneller somber of prikkelbaar bent;
- meer trek hebt in eten.
Het verschil met gewone somberheid is dat de klachten vooral in de herfst en winter voorkomen. Vaak verdwijnen ze weer wanneer de dagen langer worden.
Bij een winterdip kun je meestal nog wel werken, voor jezelf zorgen en genieten van leuke momenten.
Wanneer is er mogelijk sprake van een depressie?
Een depressie is meer dan een paar sombere dagen.
Je voelt je langere tijd bijna iedere dag somber of leeg. Ook kun je merken dat dingen waar je normaal plezier aan beleeft, je weinig meer doen.
Andere klachten kunnen zijn:
- weinig energie;
- problemen met slapen;
- moeite met concentreren;
- minder of juist meer eten;
- schuldgevoelens of een negatief beeld van jezelf;
- weinig motivatie;
- jezelf terugtrekken;
- donkere of negatieve gedachten.
Bij een depressie hebben de klachten vaak duidelijk invloed op je dagelijks leven. Werken, sociale contacten en voor jezelf zorgen kunnen steeds moeilijker worden.
Een depressie kan in elk seizoen voorkomen.
Hoe herken je het verschil?
Stel jezelf een paar vragen:
Hoe lang duren de klachten?
Een paar dagen somber zijn is iets anders dan wekenlang klachten hebben.
Kun je nog genieten?
Bij gewone somberheid of een winterdip lukt dat vaak nog. Bij een depressie kan plezier bijna helemaal verdwijnen.
Kun je je dagelijkse dingen nog doen?
Bij een winterdip kost dat soms meer moeite. Bij een depressie kan het echt lastig worden om goed te functioneren.
Komen de klachten elk jaar terug in de winter?
Dan kan er sprake zijn van een winterdip of winterdepressie.
Wanneer is het verstandig om hulp te zoeken?
Veel mensen denken bij sombere klachten: ik kijk het nog even aan. Soms trekt een dip vanzelf voorbij, maar als klachten blijven aanhouden, is het verstandig om ze serieus te nemen.
Wil je zelf al een eerste stap zetten? Daarvoor hebben we de cursus Mentale gezondheid ontwikkeld. Je leert signalen beter herkennen, krijgt meer inzicht in je klachten en ontdekt welke kleine stappen kunnen helpen om weer meer rust, energie en plezier te ervaren.
Blijf je weken somber? Heb je bijna nergens meer plezier in? Of merk je dat je werk, gezin of sociale leven eronder lijdt? Bespreek dit dan met je huisarts.
Heb je gedachten aan zelfdoding of ben je bang dat je jezelf iets aandoet? Neem dan direct contact op met je huisarts, huisartsenpost of 113.
Ben jij van mening dat jouw algehele gezondheid zowel mentaal als lichamelijk een boost nodig heeft? Wellicht wil je meer bewegen, beter slapen of gewoon lekkerder in je vel zitten? Dan kun je ook aan de slag gaan met het Online Leefstijlprogramma.
